نظر اسلام در مورد نگهداری حیوانات خانگی

اسلام و حیوانات خانگی

در هیچ دینی به اندازۀ دین اسلام توجه به حق و حقوق موجودات زنده و پرهیز از آزار و اذیت حیوانات نشده است به همین خاطر ثواب نگهداری حیوانات بسیار مورد تاکید دین اسلام است.

در مکاتب الاخلاق احادیث و روایاتی از پیامبر(ص) و ائمه (ع) در خصوص رفتار با حیوانات و جایگاه آنها در دین مبین اسلام بیان شده است.
به طور مثال: پیامبر اکرم (ص) بودن گربه در خانه را رحمت و باعث برکت می‌دانستند.
امام صادق (ع) می‌فرمایند: زنی به خاطر نگهداری گربه در قفس و تشنه ماندن حیوان مورد عذاب الهی واقع شد. یا امام کاظم (ع) فرموده اند: نگهداری گربه خانه شما را آباد می‌سازد.
شیخ طوسی در تهذیب الاحکام جلد ۱ صفحه ۲۲۶ حدیث ۳۵ از امام صادق (ع) نقل می‌کنند: از نیم خورده آب گربه می‌توان وضو گرفت و گربه از اهل خانه محسوب می‌شود.

امام کاظم (ع) فرمود:
خانه‌تان را از سه چیز خالی نگه ندارید که آن‌ها خانه را آباد می‌نمایند: ۱-گربه ۲-کبوتر ۳-خروس و اگر با خروس مونسی (مرغ) هم باشد، مانعی ندارد. (مستدرک الوسائل جلد هشت صفحه ۲۸۴)

همچنین امام علی(ع) فرمود: از خدا بترسید در مورد بردگان، کنیزان و اموال بی‌زبانتان سوال کردند:‌ اموال بی‌زبان چیست؟ ایشان فرمود: گوسفند، کبوتر، گربه و مانند این‌ها.

ثواب غذا دادن به حیوان گرسنه

همۀ موجودات زنده دارای احترام و حرمت هستند. وجود آنها برای طبیعت لازم است و زندگی انسان نیز متأثر از بعضی از آنان است. در خصوص نحوۀ برخورد با حیوانات و حفظ حقوق آنها سفارشات زیادی در دین اسلام داریم. اسلام به نگهداری حیوانات توصیه کرده است، مگر در مواردی که نگهداری از آنها به زیان انسان باشد. نگهداری حیوانات می‌تواند فواید مادی و معنوی برای ما داشته باشد.

پیامبر اکرم(ص) به ثواب نگهداری حیوانات تأکید کرده‌اند. علی‌الخصوص حیواناتی مانند، بز، گوسفند، مرغ، خروس و گربه. روایت است که اگر مومنی در خانۀ خود بز داشته باشد، برکت وارد خانه و سفرۀ وی می‌شود. تقریبا همۀ پیامبران در خانۀ خود کبوتر داشتند، زیرا بال زدن کبوتر باعث خروج جن و امثال آن از خانه می‌شود. گربه، کبوتر و خروس سه حیوانی هستند که امام کاظم(ع) به نگهداری از آنها سفارش کرده‌اند.

روایت است که هرگاه خروسی بانگ سر داد، بدانید که او فرشته‌ای را دیده است، در آن هنگام از خداوند طلب حاجت کنید و به خروس توجه نمایید. و اگر صدای بانگ الاغی را شنیدید، از شر شیطان به خدا پناه ببرید. پیامبر فرموده‌اند، در خانۀ خود به نگهداری حیوانات بپردازید تا اجنه و شیاطین به جای بازی با فرزندان‌تان به آن حیوانات مشغول شوند و خودتان در ثواب نگهداری حیوانات شریک باشید.

مهربانی با حیوان

در اسلام آنقدر به رفتار همراه با مهربانی و ترحم با حیوانات سفارش شده است تا آنجا که روایت است که، به دلیل اینکه پرندگان شب‌هنگام در سایۀ رحمت خداوند قرار دارند و در امنیت هستند به لانه‌شان دست نزنید.

رفع فقر

پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند که گوسفند یک حیوان بهشتی است، هر کسی در خانۀ خود گوسفند نگهداری کند، فقر از آن خانه رخت برمی‌بندد.

ثواب غذا دادن به حیوانات

همانطور که گفتیم در دین ما به مهربانی با حیوانات و پرندگان سفارش شده است. ثواب غذا دادن به آنان کم از ثواب نگهداری‌ حیوانات نیست.

حضرت عیسی(ع) در حضور حواریون تکه‌ای از نان خود را به دریا انداخت، از ایشان سوال شد که دلیل این کار شما چیست؟ حضرت فرمودند برای این است که حیوانات درون آب آن را بخورند. این کار نزد خداوند متعال ثواب بسیار زیادی دارد.

غذا دادن به حیوانات و مهربانی با آنها تا جایی ارزشمند است که حتی می‌توانیم ثواب این کار خیر را به اموات خود هدیه کنیم. محل انجام کار مهم نیست، چه این کار بر سر قبر میت انجام گیرد چه در جایی دیگر. مهم این است که اگر شما با نیت خیر غذایی را به پرنده یا حیوانی بدهید، می‌توانید ثواب آن را برای روح اموات خود بفرستید. این کار نتیجۀ دنیوی هم دارد.

سفارش به حقوق حیوانات

پیامبر گرامی اسلام می‌فرمایند، هر کسی در خانۀ خود حیوانی دارد، حقوقی از آن حیوان بر گردن صاحبش است. از جملۀ آن حقوق غذا دادن به آنها است. ملاطفت و مهربانی با حیوانات، از دیگر حقوق آنها بر گردن صاحبان‌شان است. سفارش شده است که بعد از سواری گرفتن از حیوان علفش را مهیا کنند. همچنین اسلام بیش از حد و توان حیوان کار کشیدن از آنها را امری نکوهیده می‌داند. پس از حقوق آنان است که به قدر توان‌شان از آنها استفاده کنیم.

وظیفۀ انسانی

علاوه بر اینکه صاحبان حیوانات وظیفه دارند که به آنها غذا بدهند و حقوق آنها را رعایت کنند. وظیفۀ انسانی هر شخصی است که اگر به حیوان گرسنه یا تشنه برخورد کند او را سیر و سیراب نماید. در فقه اسلام غذا و آب دادن به حیوانات در مواقع ضروری واجب است و در سایر موارد مستحب. حتی در مواردی رعایت حقوق حیوانات بر حاکم شرع واجب شده است.

چهار خصلت حیوانات

در روایتی از امام صادق(ع) نقل شده است که می‌فرمایند، حیوانات دارای ادراک و شعور نیستند، خداوند آنها را بدون ادراک آفرید اما چند خصلت را به آنها عنایت کرد.
اول اینکه حیوانات آفریدگار خود را می‌شناسند و او را تسبیح می‌گویند.
دوم قدرت چگونگی پیدا کردن روزی‌شان را به آنها داده است.
سوم اینکه حیوانات توانایی و قدرت تشخیص نر از ماده را دارند.
و آخر اینکه آنها از مرگ می‌ترسند.

دوست داشتن حیوان

اگر حیوانی را در خانۀ خود پرورش داده‌اید ذبح نکنید؛ زیرا انجام این کار کراهت دارد. یکی از یاران امام رضا(ع)، حیوانی را برای ذبح پرورش داده بود و پس از موعد مقرر سرش را برید. پس از اینکه موضوع را برای امام رضا(ع) نقل کرد، ایشان فرمودند که کار تو را نپسندیدم. لذا دوستی حیوان بر گردن کسی که او را پرورش داده است بسیار سفارش شده است.

تقدم تشنگی حیوان

در فقه اسلام آمده است اگر در جایی بودید که آب به مقداری نبود که هم حیوان تشنه را سیراب کنید و هم وضو بگیرید، باید آن آب را به حیوان بدهید و خودتان تیمم به جا آورید. حتی ثواب سیراب کردن یک تشنه، اعم از انسان و حیوان در نزد خداوند، قرار گرفتن در سایۀ عظمت الهی در آخرت عنوان شده است.
در شب معراج پیامبر گرامی اسلام(ص)، زنی بدکاره را در بهشت مشاهده کردند، سوال شد که دلیل آن چیست؟ گفتند این زن به واسطۀ شفقت با یک سگ و سیراب کردن او بخشیده شد و به بهشت وارد شده است.

منع اسلام از نگهداری برخی حیوانات

فقه اسلام همانطور که ثواب نگهداری حیوانات را بیش از آنچه تصور می‌کنیم به ما می‌دهد. در بعضی موارد هم از نگهداری بعضی حیوانات ما را منع کرده است.

همانطور که ذکر شد، تا آنجایی که نگهداری از حیوانات برای انسان ضرر و زیانی نداشته باشد، منعی در آن صورت نگرفته. به عنوان مثال نگهداری از سگ در منزل مگر سگ شکاری به هیچ عنوان سفارش نشده است. متأسفانه با وجود تأکید بر عدم نگهداری سگ در خانه، امروزه این کار باب شده است. سگ عین نجاست است. ویروس‌هایی در بزاق دهان سگ وجود دارد که موجب بروز بیماری می‌شود. اگر سگی ظرفی را با آب دهان خود آغشته کند، آن ظرف تمیز نمی‌شود مگر با هفت بار به خاک مالیدن. ویروس بزاق دهان سگ مگر با خاک قابل دفع نیست. از امام صادق(ع)، نقل است که فرشتگان در خانه‌ای که غیر از سگ نگهبان، سگ دیگری وجود داشته باشد راه پیدا نمی‌کنند.

نظر مقام معظم رهبری در مورد نگهداری گربه

ایشان فرموده‌اند: نگهداری گربه در منزل به خودی خود اشکال شرعی ندارد و ما جایی در اسلام ندیده‌ایم که نسبت به نگهداری گربه، نهی یا تندی وجود داشته باشد. حتی در مورد حمایت انسان از گربه سخنانی از اهل بیت(ع) آمده است. از امام علی (ع) نقل گردیده است: «روزی پیامبر(ص) مشغول وضو بودند که گربه‌ای به آن حضرت پناه آورد. ایشان پی‌بردند که آن گربه تشنه است. پس ظرف آبی که با آن وضو می‌گرفتند را نزدیک گربه بردند تا آب بنوشد. سپس پیامبر اکرم (ص) با باقی آب وضو گرفتند.»

اشتراک گذاری مطلب:
Email this to someone
email
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پنج × 1 =

۱۰ دیدگاه‌

  1. ناشناس گفت:

    بسیار جامع تشکر فراوان

  2. ناشناس گفت:

    خداوند متعال خیرتان بدهد

  3. ناشناس گفت:

    مهر خداوند مهربان نثار این همه مهر و محبت شما مهربانان. جزاک الله خبرا.

  4. ا - م گفت:

    ممنون از مطالب خوبتون